علت و نحوه درمان فرو رفتگی پره‌های بینی بعد از جراحی

فرو رفتگی پره‌های بینی چیست؟

فرو رفتگی پره‌های بینی بعد از عمل یعنی لبه‌های کناری سوراخ‌های بینی حالت طبیعی و گرد خود را از دست بدهند و کمی به سمت بالا یا داخل کشیده شوند. در این حالت ممکن است از روبه‌رو داخل بینی بیشتر از حد معمول دیده شود یا شکل سوراخ‌های بینی نامتقارن به نظر برسد. این مشکل معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که در جراحی، غضروف‌های نگه‌دارنده پره بیش از حد ضعیف شده باشند یا روند ترمیم پوست و بافت به‌درستی انجام نشده باشد. گاهی هم به صورت یک فرورفتگی کوچک شبیه بریدگی در لبه پره دیده می‌شود.

تفاوت این حالت با افتادگی پره بینی در این است که در افتادگی، پره پایین‌تر از حد طبیعی قرار می‌گیرد؛ اما در فرو رفتگی، پره بیش از حد بالا می‌رود یا به داخل جمع می‌شود. این موضوع فقط یک مسئله ظاهری نیست؛ در موارد شدید ممکن است هنگام نفس کشیدن، پره بینی به داخل جمع شود و فرد احساس گرفتگی یا کمبود هوا داشته باشد. به همین دلیل بررسی دقیق و تشخیص درست توسط پزشک اهمیت زیادی دارد.

علت‌های فرو رفتگی پره‌های بینی بعد از عمل

فرو رفتگی پره‌های بینی معمولاً نتیجه ضعف ساختاری پره‌ها یا آسیب به بافت نگه‌دارنده در حین یا بعد از جراحی بینی است. این مشکل می‌تواند هم ظاهر بینی را تحت تأثیر قرار دهد و هم در موارد شدید عملکرد تنفسی را کاهش دهد. عوامل مختلفی در ایجاد این عارضه نقش دارند که در ادامه به‌صورت جداگانه توضیح داده شده‌اند.

برداشتن بیش از حد غضروف

یکی از رایج‌ترین دلایل فرو رفتگی پره، برداشت بیش از حد غضروف‌های جانبی تحتانی در حین جراحی است. وقتی غضروف‌های نگه‌دارنده پره از بین می‌روند، ساختار حمایتی آن تضعیف می‌شود و پره‌ها به مرور زمان دچار عقب‌رفتگی یا جمع‌شدگی می‌شوند. این مشکل در تکنیک‌های قدیمی رینوپلاستی شایع‌تر بود.

برداشت بیش از حد پوست یا بافت نرم

کاهش بیش از اندازه پوست یا بافت نرم ناحیه پره، باعث کشش در هنگام ترمیم می‌شود. این کشش می‌تواند لبه پره را به سمت داخل یا بالا هدایت کند و باعث تغییر شکل طبیعی سوراخ بینی شود.

ضعف غضروف‌های جانبی تحتانی

برخی بینی‌ها به‌طور ذاتی غضروف‌های جانبی ضعیفی دارند، به‌ویژه بینی‌های گوشتی. در این افراد حتی تغییرات جزئی در جراحی می‌تواند موجب فرو رفتگی پره‌ها شود.

ایجاد اسکار و فیبروز بعد از عمل

در برخی افراد، بافت ترمیمی به‌صورت غیرطبیعی سفت و منقبض می‌شود. این جمع‌شدگی بافتی می‌تواند پره‌ها را به سمت داخل بکشد و فرو رفتگی ایجاد کند.

عفونت یا عوارض ترمیم نامناسب

عفونت پس از جراحی بینی یا ترمیم ناصحیح زخم می‌تواند باعث تخریب یا ضعف بافت حمایتی شود و زمینه فرو رفتگی پره بینی را فراهم کند.

چه افرادی بیشتر در معرض فرو رفتگی پره‌های بینی هستند؟

برخی افراد به دلایل ساختاری یا شرایط جراحی، احتمال بیشتری برای دچار شدن به فرو رفتگی پره‌های بینی دارند. این گروه‌ها معمولاً شامل کسانی هستند که ویژگی‌های بینی یا تجربه جراحی آن‌ها ریسک ایجاد این عارضه را افزایش می‌دهد:

بینی‌های گوشتی با پوست ضخیم: پوست ضخیم و بافت نرم زیاد باعث می‌شود غضروف‌های نگه‌دارنده پره در حین عمل یا ترمیم ضعیف‌تر عمل کنند و احتمال فرو رفتگی بیشتر شود.

افرادی که جراحی ترمیمی انجام داده‌اند: هر بار جراحی روی بینی، بافت و غضروف‌ها ضعیف‌تر می‌شوند و ریسک فرو رفتگی پره افزایش می‌یابد.

کسانی که خواهان کوچک‌سازی بیش از حد پره‌ها بوده‌اند: کاهش بیش از حد اندازه پره‌ها یا سوراخ‌های بینی می‌تواند باعث کشش بیش از حد پوست و تضعیف ساختار شود.

جراحی توسط افراد کم‌تجربه: تکنیک نادرست یا عدم حفظ ساختار حمایتی پره‌ها توسط جراح کم‌تجربه، یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد فرو رفتگی است.

علائم و نشانه‌های فرو رفتگی پره بینی

فرو رفتگی پره‌های بینی می‌تواند به‌صورت ظاهری و عملکردی خود را نشان دهد و در برخی موارد نیاز به بررسی و اصلاح تخصصی دارد. شایع‌ترین نشانه‌ها عبارتند از:

عدم تقارن سوراخ‌های بینی: یکی از واضح‌ترین علائم، دیده شدن سوراخ‌ها با اندازه یا شکل متفاوت از دو طرف بینی است.

دیده شدن بیش از حد داخل بینی از روبرو: در برخی موارد، لبه پره عقب رفته و داخل بینی بیش از حد معمول قابل مشاهده می‌شود.

باریک شدن غیرطبیعی پره: فرو رفتگی می‌تواند باعث شود پره‌ها باریک و غیرطبیعی به نظر برسند و تقارن ظاهری بینی به هم بخورد.

مشکل در تنفس (در موارد شدید): وقتی ساختار حمایتی پره‌ها ضعیف باشد، در هنگام دم یا فعالیت بدنی، سوراخ بینی ممکن است کمی بسته شود و فرد احساس گرفتگی یا دشواری در تنفس داشته باشد.

آیا فرو رفتگی پره بینی خودبه‌خود اصلاح می‌شود؟

بعد از جراحی بینی، تورم اولیه ناحیه پره‌ها طبیعی است و گاهی باعث می‌شود ظاهر پره‌ها موقتی به سمت بالا یا داخل کشیده شده به نظر برسد. این تورم معمولاً در چند هفته اول کاهش می‌یابد و بسیاری از تغییرات ظاهری جزئی ممکن است خودبه‌خود اصلاح شوند.

با این حال، فرو رفتگی واقعی پره بینی با تورم موقتی متفاوت است. اگر عقب‌رفتگی یا جمع‌شدگی پره پس از کاهش کامل تورم همچنان باقی بماند، این یک تغییر دائمی است که به مداخلات درمانی نیاز دارد. بهترین زمان برای ارزیابی قطعی فرو رفتگی پره‌ها، معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه بعد از عمل است، زمانی که پوست و بافت‌ها به طور کامل ترمیم شده و شکل نهایی بینی قابل مشاهده باشد.

روش‌های درمان فرو رفتگی پره بینی

درمان فرو رفتگی پره بینی بسته به شدت عارضه و شرایط افراد متفاوت است و از روش‌های غیرجراحی تا جراحی ترمیمی متغیر می‌باشد:

تزریق فیلر (در موارد خفیف)

در فرو رفتگی‌های جزئی، تزریق فیلر می‌تواند ظاهر پره‌ها را بهبود دهد. این روش موقتی است و معمولاً برای اصلاح‌های کوچک و کوتاه‌مدت مناسب می‌باشد، بدون نیاز به جراحی باز.

پیوند غضروف (Alar Batten Graft)

در مواردی که ساختار پره ضعیف شده است، می‌توان با استفاده از غضروف گوش یا سپتوم، گرافتی به ناحیه پره اضافه کرد تا ساختار حمایتی پره تقویت شود و شکل طبیعی بینی بازگردد.

جراحی ترمیمی بینی

برای فرو رفتگی‌های شدید یا همراه با مشکلات تنفسی، جراحی ترمیمی بینی توصیه می‌شود. در این روش، علاوه بر اصلاح شکل ظاهری پره‌ها، مشکلات عملکردی مانند کلاپس دریچه خارجی بینی نیز همزمان اصلاح می‌شود.

گرافت تقویتی آلار

این روش بیشتر در موارد متوسط تا شدید کاربرد دارد و شامل قراردادن گرافت‌های تقویتی در زیر پوست یا کنار پره‌ها می‌شود تا پره‌ها استحکام لازم را پیدا کنند و فرو رفتگی رفع شود.

مراحل جراحی ترمیمی فرو رفتگی پره بینی

جراحی ترمیمی برای اصلاح فرو رفتگی پره بینی یک فرایند دقیق است که با بررسی کامل ساختار بینی و برنامه‌ریزی مناسب انجام می‌شود. این جراحی معمولاً شامل چند مرحله اصلی است که در ادامه توضیح داده شده‌اند:

ارزیابی ساختار بینی

در ابتدا جراح وضعیت غضروف‌ها، پوست و بافت نرم پره‌ها را بررسی می‌کند تا شدت فرو رفتگی و نیاز به گرافت یا اصلاحات دیگر مشخص شود.

انتخاب نوع گرافت

بر اساس میزان ضعف پره و نیاز بیمار، جراح نوع مناسب گرافت را انتخاب می‌کند؛ این گرافت می‌تواند از غضروف سپتوم، گوش یا سایر منابع داخلی بدن تأمین شود.

بیهوشی

جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا موضعی همراه با آرام‌بخش انجام می‌شود تا بیمار در طول عمل راحت باشد و جراح بتواند با دقت کامل کار کند.

مدت زمان جراحی و دوران نقاهت

بسته به شدت فرو رفتگی و پیچیدگی اصلاح، جراحی معمولاً بین ۱ تا ۳ ساعت طول می‌کشد. بعد از عمل، پره‌ها و بینی نیاز به مراقبت دارند. تورم و کبودی طبیعی است و معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته کاهش می‌یابد. رعایت دستورات پزشک، جلوگیری از ضربه به بینی و چسب زدن صحیح، به بهبود سریع و شکل نهایی مطلوب کمک می‌کند.

نقش انتخاب جراح متخصص در پیشگیری از فرو رفتگی پره بینی

انتخاب یک جراح ماهر و با تجربه، مهم‌ترین عامل در پیشگیری از فرو رفتگی پره‌های بینی است. جراح متخصص می‌تواند با حفظ ساختار حمایتی پره‌ها و استفاده از تکنیک‌های پیشرفته، ریسک عوارض بعد از عمل بینی را کاهش دهد و نتیجه نهایی بینی را طبیعی و متقارن نگه دارد.

انتخاب جراح متخصص و با تجربه: جراح حرفه‌ای تجربه کافی در رینوپلاستی و جراحی ترمیمی دارد و می‌تواند ساختار بینی را بدون آسیب حفظ کند.

تکنیک محافظه‌کارانه: جلوگیری از برداشت بیش از حد غضروف و پوست برای حفظ استحکام طبیعی پره‌ها.

استفاده از گرافت‌های تقویتی پیشگیرانه: اضافه کردن گرافت‌های غضروفی در ناحیه پره‌ها به تقویت ساختار و کاهش ریسک فرو رفتگی کمک می‌کند.

بررسی نمونه‌کارهای واقعی: مشاهده نتایج بیماران قبلی به اطمینان از مهارت جراح در حفظ تقارن و فرم طبیعی بینی کمک می‌کند.

کاهش نیاز به جراحی ترمیمی آینده: انتخاب جراح متخصص احتمال بروز مشکلات بعدی و نیاز به اصلاحات مجدد را کاهش می‌دهد.

هزینه اصلاح فرو رفتگی پره بینی

هزینه اصلاح فرو رفتگی پره بینی به عوامل مختلفی بستگی دارد و بسته به شدت مشکل و روش درمان متفاوت است. برای بسیاری از افراد، معاینه حضوری و بررسی ساختار بینی توسط پزشک متخصص بهترین راه برای برآورد دقیق هزینه است.

وابسته به شدت مشکل: میزان فرو رفتگی و ضعف ساختاری پره‌ها تعیین‌کننده روش درمان و هزینه است.

نیاز یا عدم نیاز به جراحی باز ترمیمی: در موارد خفیف تزریق فیلر کافی است، اما در موارد متوسط تا شدید جراحی باز و گرافت نیاز دارد.

هزینه گرافت و بیهوشی: نوع گرافت (سپتوم، گوش) و نیاز به بیهوشی بر قیمت نهایی تأثیر می‌گذارد.

ویژگی‌های فردی بینی: ضخامت پوست، کیفیت غضروف و سابقه جراحی قبلی در برآورد هزینه نقش دارند.

اهمیت معاینه حضوری: ارزیابی دقیق توسط پزشک متخصص برای تعیین بهترین روش درمان و برآورد هزینه واقعی ضروری است.

هزینه اصلاح فرو رفتگی پره بینی معمولاً بین ۴ تا ۱۰ میلیون تومان برای روش‌های ساده مانند تزریق فیلر و ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان برای جراحی ترمیمی با گرافت و بیهوشی متغیر است.